Sevgili Vienteknoloji takipçileri, bugünkü yazımızda “Kuranı Kerim’de insan özellikleri nelerdir” konusuna odaklanıyoruz.
Kuranı Kerim’de İnsan Özellikleri Nelerdir? Bir Kalbin Kendini Aradığı Yolculuk
Kayseri’de soğuk bir kış akşamıydı. Penceremin kenarında oturmuş, her zamanki gibi günlüğümün boş sayfasına uzun uzun bakıyordum. Kar, Erciyes’in eteklerinden şehre doğru sessizce inerken içimde garip bir ağırlık vardı. 25 yaşındaydım ve yıllardır tuttuğum günlüklerimde aynı soruların farklı cümlelerle tekrarlandığını fark etmiştim.
“Ben gerçekten nasıl bir insanım?”
Bu soruyu kendime defalarca sormuştum. Bazen kendimle gurur duyuyor, bazen yaptığım hatalar karşısında büyük bir hayal kırıklığı yaşıyordum. İnsanların beni nasıl gördüğünü düşünmekten yorulduğum zamanlar oluyordu. İyi biri olmak istiyordum ama sadece iyi görünmek değil, gerçekten kalbimde iyiliği taşımak istiyordum.
O gece kitabımın arasında duran Kur’an-ı Kerim’e baktım. İçimde bir merak oluştu. İnsan denen varlığın nasıl anlatıldığını, hangi özelliklerle yaratıldığımızı, neden bazen doğruyu bildiğimiz hâlde zorlandığımızı anlamak istedim.
Okudukça fark ettim ki Kur’an, insanı sadece hatalarıyla ya da sadece güzel yönleriyle anlatmıyor. İnsan çok derin, çok karmaşık ve çok değerli bir varlık olarak ele alınıyor. İçinde zayıflık da var, umut da var; korku da var, sabır da var.
İnsan Unutan, Arayan ve Öğrenen Bir Varlıktır
Günlüğümün ilk sayfalarından birinde yıllar önce yazdığım bir cümleyi buldum:
“Bazen ne istediğimi bilmiyorum ama doğru yolu bulmayı çok istiyorum.”
Bu cümleyi okuyunca duygulandım. Çünkü insanın en belirgin özelliklerinden biri unutmak ve yeniden hatırlamaya çalışmaktı. Kur’an’da insanın unutkanlığına dikkat çekilir. İnsan bazen kendisine verilen nimetleri, sahip olduğu güzellikleri ve hayatın asıl anlamını gözden kaçırabilir.
Ben de bunu çok yaşamıştım. Küçük sorunları büyütüp elimdeki güzel şeyleri fark edemediğim zamanlar olmuştu. Bir arkadaşımın samimi desteğini, ailemin sevgisini ya da sağlıklı bir gün geçirebilmenin değerini bazen sıradan görmüştüm.
Oysa insanın kendini tanıması biraz da unuttuklarını yeniden hatırlamasıyla başlıyordu.
Bir akşam annemle mutfakta çay içerken ona bu düşüncelerimden bahsettim. Annem her zamanki sakin hâliyle:
“İnsan bazen kendini kaybettiğini sanır ama aslında kendini bulacağı yere doğru yürüyordur.”
dedi.
O an içimde büyük bir umut hissettim. Çünkü insanın kusursuz olması beklenmiyordu. Önemli olan, hatalarından ders alarak daha iyiye yönelmekti.
Kuranı Kerim’de İnsan Özellikleri Arasında Acizlik ve Muhtaçlık
İnsan kendisini güçlü hissetmeyi sever. Ben de genç yaşlarımda her şeyi tek başıma çözebileceğimi düşünürdüm. Sorunlarımı anlatmaz, üzülsem bile belli etmemeye çalışırdım.
Fakat hayat bana bunun mümkün olmadığını gösterdi.
Üniversite dönemimde büyük bir hayal kırıklığı yaşadığım bir zaman olmuştu. Çok istediğim bir konuda başarısız olmuş, günlerce kendimi yetersiz hissetmiştim. O dönem odamda sessizce oturup “Neden böyle oldu?” diye düşündüğümü hatırlıyorum.
Kendime kızıyordum. Daha güçlü olmam gerektiğini düşünüyordum.
Fakat Kur’an’ın insan anlatımında dikkatimi çeken şeylerden biri de insanın zayıf yaratılmış olduğunun belirtilmesiydi. İnsan her zaman güçlü kalamaz. Yorulur, üzülür, korkar ve bazen desteğe ihtiyaç duyar.
Bunu kabul etmek bana garip bir huzur verdi.
Çünkü aciz olduğunu bilmek insanı değersiz yapmıyordu. Tam tersine, insanın kendisini tanımasını sağlıyordu. Kendi sınırlarını bilen kişi daha merhametli, daha anlayışlı ve daha sabırlı olabiliyordu.
İnsanın Sabırla Olgunlaşması
Bir gün Kayseri’de yağmurlu bir havada yürüyüş yapıyordum. Şehrin sakin sokaklarında ilerlerken geçmişte yaşadığım zorlukları düşündüm.
Bazı olayların neden başıma geldiğini o zaman anlayamamıştım. Yaşadığım her sıkıntıda “Bu neden benim başıma geldi?” diye isyan etmeye yaklaşmıştım.
Ama zaman geçtikçe bazı zorlukların insanı değiştirdiğini fark ettim.
Kur’an’da sabır önemli bir insan özelliği olarak karşımıza çıkar. Sabır, hiçbir şey yapmadan beklemek değildir. Sabır; mücadele ederken kalbi korumak, umudu kaybetmemek ve doğru olandan vazgeçmemektir.
Bunu kendi hayatımda çok hissettim.
Bir hedefime ulaşamadığımda tamamen vazgeçmek yerine yeniden denemeyi öğrendim. Bir insan beni kırdığında hemen öfkeye kapılmak yerine anlamaya çalışmayı öğrendim.
Kolay mıydı?
Hayır.
Bazen hâlâ zorlanıyorum. Bazen içimde büyük bir kırgınlık oluşuyor. Ama sabrın insanı değiştiren bir güç olduğunu artık daha iyi biliyorum.
İnsanın Merhameti ve Vicdanı
Okumaya Değer: Kuranı Kerim'de hangisinin adı geçer Hz Havva mı ?
Günlüklerimin birinde küçük bir olaydan bahsetmişim. Mahallemizde yaşlı bir amca vardı. Bir kış günü elinde ağır poşetlerle yürürken onu görmüştüm.
İlk anda yanından geçip gitmeyi düşündüm. Çünkü acelem vardı. Eve gidip dinlenmek istiyordum.
Ama birkaç saniye sonra içimde bir ses “Dur” dedi.
Yanına gidip poşetlerini taşımasına yardım ettim. O an yüzündeki tebessümü görünce garip bir mutluluk hissettim.
Aslında yaptığım şey çok büyük değildi. Fakat insanın kalbine dokunan küçük iyiliklerin ne kadar değerli olduğunu anladım.
Kur’an’da insanın merhamet sahibi olması, iyiliği gözetmesi ve adaletli davranması üzerinde durulur. İnsan sadece kendi ihtiyaçlarıyla yaşayan bir varlık değildir. Başkalarının acısını hissedebilen, başkasının sevincinden mutlu olabilen bir kalbe sahiptir.
Bazen dünyadaki büyük sorunlar karşısında kendimi çaresiz hissediyorum. Fakat küçük bir iyiliğin bile insan ruhunda büyük izler bırakabileceğini düşünüyorum.
Kuranı Kerim’de İnsan Özellikleri: Nankörlükten Şükre Uzanan Yol
İnsanın başka bir özelliği de bazen sahip olduklarının değerini geç fark etmesidir.
Ben de bunu yaşadım.
Hayatımda olmayan şeylere o kadar çok odaklandığım zamanlar oldu ki elimde bulunan güzellikleri göremedim. Daha iyi bir hayat, daha büyük başarılar, daha fazla imkân istedim.
İstemek kötü değildi. Fakat sahip olduklarımı küçümsemek beni mutsuz ediyordu.
Bir gece günlüğüme şu cümleyi yazdım:
“Mutluluğum, sahip olmadıklarıma değil; fark ettiklerime bağlı olabilir.”
Bu cümle benim için önemli bir dönüm noktası oldu.
Kur’an’da insanın zaman zaman nankörlüğe düşebileceği anlatılır. İnsan, kendisine verilen nimetleri unutabilir. Fakat şükür, insanın bakışını değiştirir.
Şükretmek sadece “teşekkür etmek” değildir. Şükür, hayatın içindeki güzellikleri görebilmektir.
Bir sabah güneş doğarken Erciyes’in görüntüsünü izlerken içimde büyük bir huzur hissettim. Daha önce defalarca gördüğüm manzara, o gün farklı gelmişti.
Belki değişen manzara değildi.
Değişen bendim.
İnsanın İmtihanlarla Şekillenen Kalbi
Hayatın bana öğrettiği en önemli şeylerden biri, insanın yaşadığı olaylarla şekillendiğiydi.
Herkesin görünmeyen bir mücadelesi vardı. Dışarıdan mutlu görünen insanların içinde de anlatamadığı dertler olabilirdi.
Bunu fark ettikçe insanlara karşı daha anlayışlı olmaya başladım.
Kur’an’ın insan tasvirinde insanın imtihan edilen bir varlık olduğu görülür. Dünya hayatı, insanın karakterinin ortaya çıktığı bir süreçtir.
Zor zamanlarda nasıl davrandığımız, elimizde güç varken nasıl hareket ettiğimiz, yalnız kaldığımızda kalbimizi nasıl koruduğumuz önemlidir.
Ben hâlâ kendimi geliştirmeye çalışan biriyim. Hatalarım var. Bazen sabırsızlanıyorum, bazen kırılıyorum, bazen yanlış kararlar veriyorum.
Ama artık kendime daha farklı bakıyorum.
Kendimi sadece hatalarımla değerlendirmiyorum. İçimdeki iyilik arayışını, doğruyu bulma isteğini ve yeniden başlayabilme gücünü de görüyorum.
Bir Günlüğün Son Sayfasında Kalan Duygular
O kış akşamından sonra günlüklerime farklı şeyler yazmaya başladım.
Eskiden sadece yaşadığım olayları anlatıyordum. Şimdi ise o olayların bana ne öğrettiğini de yazıyorum.
Çünkü insan sadece başına gelenlerden ibaret değildir. İnsan, yaşadıklarından çıkardığı anlamlarla büyür.
Kuranı Kerim’de insan özellikleri nelerdir diye düşündüğümde aklıma artık tek bir kelime gelmiyor.
İnsan; unutan ama hatırlayan, düşen ama kalkabilen, zayıf ama güçlü olmaya çalışan, hata yapan ama tövbe ile yeniden başlayabilen, korkan ama umut eden bir varlıktır.
İnsan; merhametiyle güzelleşir, sabrıyla güçlenir, şükrüyle huzur bulur.
Kayseri’de küçük odamda tuttuğum günlüklerin bana öğrettiği şey şuydu:
Kendini tanımak, insanın en uzun yolculuğudur.
Ve bu yolculukta insan, hem kendi eksiklerini hem de içinde taşıdığı büyük güzellikleri keşfeder.
Belki de insan olmanın en özel tarafı budur.
Her gün yeniden öğrenmek, yeniden çabalamak ve kalbini daha iyi bir yere taşımaya çalışmak.
Bu içeriğimizin sonuna geldik. Vienteknoloji olarak “Kuranı Kerim’de insan özellikleri nelerdir” hakkındaki sorularınızı yorumlarda paylaşabilirsiniz.