Kategori: Makaleler

Göbek Bağı Düşünce Ağrı Yapar mı? Bedenin Hafızası ve Tarihsel Bir Bağ İnsanın bedeni, tarih boyunca yalnızca biyolojik bir varlık değil, aynı zamanda kültürel bir anlatının da taşıyıcısı olmuştur. Göbek bağı ise bu anlatının en eski sembollerinden biridir. Doğumdan sonra kesilen, fakat sembolik olarak yaşam boyu “bağlı” olduğumuz bir iz olarak göbeğimizde kalan bu dokunun düşmesi, birçok toplumda hem fiziksel hem de manevi anlamlar taşımıştır. Peki, göbek bağı düşünce ağrı yapar mı? Bu soru yalnızca tıbbi bir merak değil, aynı zamanda tarih boyunca insanın bedenini ve acıyı algılama biçimine dair derin bir düşünceyi de beraberinde getirir. Tarihsel Arka Plan: Acının…

Goygoycu Kime Denir? Sözcüklerin Gölgesinde Bir Edebî İnceleme “Sözcüklerin insanın kaderini değiştirdiği anlar vardır.” Bir edebiyatçının dünyasında kelimeler, yalnızca anlam taşımaz; düşüncenin, ironinin ve toplumsal nabzın ritmini de belirler. Her çağ kendi dilini, her dil kendi kurnazını yaratır. Günümüzde “goygoycu” dediğimiz figür, tam da bu dilsel dönüşümün karanlık mizahında doğar. Goygoycu, bir dönemin dalkavuğu değildir yalnızca; o, kelimenin gösterişle, hakikatinse sessizlikle ölçüldüğü bir çağın ironik kahramanıdır. Goygoyun Kökeni: Sözcüğün Kıvrımları “Goygoy” sözcüğü Türkçeye halk dilinden geçmiş, temelde boş söz, laf kalabalığı ve yaltaklanma anlamlarını taşır. Ancak bu kelimenin müzikal bir yanı da vardır; tekrar eden heceleri, anlamsız seslerden doğan bir…

En İyi Kalorimetre Hangisi? Isıdan Daha Fazlasını Ölçmek Bazen bir evin sıcaklığını ölçmek, toplumun nabzını tutmaya benzer. Kalorimetre, yüzeyde sadece bir cihaz gibi görünür; ama aslında adalet, paylaşım ve eşitlik üzerine kurulu bir hikâyenin parçasıdır. Bugün bu yazıda “En iyi kalorimetre hangisi?” sorusuna sadece teknik bir yanıt aramayacağız. Aynı zamanda bu küçük cihazın, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi büyük konularla nasıl kesiştiğine birlikte bakacağız. Kalorimetre Nedir, Ne Ölçer? Kısaca hatırlayalım: kalorimetre, bir sistemin harcadığı ısı enerjisini ölçen cihazdır. Yani kombiden çıkan sıcak suyun, peteklerdeki dolaşımını ve tüketim miktarını belirler. Her daire kendi ısısını ne kadar kullanıyorsa, o kadar…

Havari Filmi Ne Anlatıyor? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Yolculuk Sinema hakkında en çok hoşuma giden şey, tek bir film üzerinden herkesin farklı pencereler açabilmesi. “Havari” filmi de tam olarak böyle bir deneyim sunuyor: Kimi için kişisel inançların sorgulanışı, kimi için kültürlerarası bir köprü, kimi için de insanlığın ortak hikâyesini hatırlatan bir yolculuk. Gelin, bu filmi hem küresel hem de yerel gözle bakarak masaya yatıralım. Küresel Perspektif: İnançların Evrensel Yüzü “Havari” filminin merkezinde insanın inanç arayışı var. Bu arayış, sadece Hristiyanlık ya da belli bir dini bağlamla sınırlı değil; dünyanın her yerinde insanların ortak sorusu: “Ben kimim, neden buradayım, yolum…

Geriye Dönüş Tekniği Nasıl Yapılır? Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Üzerine Bir İnceleme Edebiyat, kelimelerle şekillenen bir dünyadır; bir anlatıcının, bir karakterin, hatta bir olayın içine girerek, zamanın akışını değiştirme gücünü elde ederiz. Her kelime bir yolculuktur, her cümle bir kapıdır ve her anlatı, bir gerçekliği yeniden inşa etmek için bir fırsattır. İşte bu noktada, geriye dönüş tekniği, edebiyatın bize sunduğu en büyülü araçlardan biridir. Yazarlar, hikayelerini bu teknikle kurarak, zamanın doğrusal olmayan yapısını keşfeder ve okurlarına unutulmaz bir deneyim sunar. Bir edebiyatçı olarak, kelimelerin gücünü ve anlatıların dönüştürücü etkisini düşündüğümde, geri dönüşün sadece bir anlatım tekniği değil, aynı zamanda insan zihninin…

Gerilim Filmi İngilizcesi Ne Demek? Bir Tarihçinin Gözünden Gerilim Sinemasının Evrimi Sinema, tarih boyunca toplumsal değişimlerin ve kültürel evrimlerin önemli bir aynası olmuştur. Her dönemin ruhunu, kaygılarını, umutlarını ve korkularını sinemada görmek mümkündür. Gerilim filmi, bu anlamda, hem bireysel hem de toplumsal kaygıları derinlemesine işleyen bir türdür. Bu yazıyı yazarken, gerilim filmlerinin tarihsel kökenlerine bir göz atmak istiyorum. Özellikle, “gerilim filmi” ifadesinin İngilizce karşılığı olan “thriller” teriminin ne anlama geldiğini ve bu türün zamanla nasıl evrildiğini incelemek, sinemanın izlediğimiz filmleri nasıl şekillendirdiğini anlamamıza yardımcı olacaktır. Gerilim Filmine Tarihsel Bir Bakış Gerilim filmi, sinemanın ilk yıllarından itibaren var olan bir türdür.…

Bir Kelimenin Ardındaki Duygu: “Hamt” Üzerine Bir Hikâye — Bir Sabah Sohbetiyle Başlayan Hikâye Sabahın ilk ışıkları, ince tül perdelerden süzülerek odanın içine vuruyordu. Gül, elinde kahvesiyle balkona çıktı. Karşısında oturan Ali ise gazeteyi bir kenara bırakıp telefonuna dalmıştı. Sessizlik içinde, sadece rüzgârın sesi ve fincanın tabağa değen tınısı duyuluyordu. “Ali,” dedi Gül, yavaşça. “Dün gece bir kelime duydum: Hamt. Aklıma takıldı. Sence ne demek?” Ali başını kaldırmadan cevapladı: “Şükür gibi bir şey galiba. Yani teşekkür etmek… belki daha derin bir anlamı vardır.” Gül’ün gözleri uzaklara daldı. “Ne kadar basit bir kelime gibi geliyor ama hissettirdiği şey… başka.” — TDK’ya…

Bahçeşehir Gölet Yapay mı? Öğrenmenin Doğası Üzerine Pedagojik Bir Düşünce Bir Eğitimcinin Samimi Girişi Öğrenmek, yalnızca bilgi edinmek değil, anlam inşa etmektir. Tıpkı bir göletin suyu biriktirip yaşamı beslemesi gibi, öğrenme de insan zihninde düşünceleri biriktirir ve dönüştürür. “Bahçeşehir Gölet yapay mı?” sorusu ilk bakışta coğrafi bir merak gibi görünse de, pedagojik açıdan bu soru, insanın doğayla ve bilgiyle kurduğu ilişkinin bir metaforuna dönüşebilir. Çünkü öğrenme de tıpkı bir gölet gibidir — bazen doğaldır, bazen yapay; bazen derindir, bazen yüzeysel. Bu yazıda Bahçeşehir Gölet’i yalnızca bir mekân olarak değil, öğrenme süreçlerinin simgesel bir yansıması olarak ele alacağız. Yapısalcı öğrenme kuramları,…

Ateş Olmadan Sıtma Olur Mu? Toplumsal Yapıların ve Cinsiyet Rollerinin Etkisi Sosyoloji, insanları ve toplumu anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Bu alanda yapılan çalışmalar, toplumların, bireylerin birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğini, bu etkileşimlerin nasıl şekillendiğini ve toplumsal yapıları nasıl inşa ettiğini inceler. Bir araştırmacı olarak, bazen en basit gözlemler, derin toplumsal soruları gündeme getirebilir. Mesela, “Ateş olmadan sıtma olur mu?” sorusu, bir hastalığın ya da durumun nasıl varlık bulduğuna dair merakımızı uyandırırken, toplumsal yapılar ve normların, bireylerin yaşadıkları deneyimleri nasıl şekillendirdiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Toplumsal yapılar, her birimizin rolünü ve değerini nasıl gördüğümüzü belirler. Kültürel normlar, aile yapıları, cinsiyet rolleri ve…

Deniz Altında Giden Araca Ne Denir? Submarinlerin Hikâyesi ve Derinlerdeki Yolculuk Bir gün sahilde otururken, ufka bakıp içimden “Acaba denizlerin derinliklerinde nasıl araçlar dolaşıyor?” diye geçirmiştim. Gökyüzündeki uçakları görmek kolay, karadaki arabalar her yerde… ama suyun altında yol alan araçlar, hep biraz gizemli kalır. İşte o gizemli sorunun cevabı aslında basit: deniz altında giden araca “denizaltı” denir. Ama hikâye burada bitmiyor. Bu yazıda, denizaltıların kökeninden modern teknolojilere, gerçek hikâyelerden bilimsel verilere kadar pek çok açıdan bu konuyu konuşacağız. Kökenler: İlk Denizaltı Fikirleri Denizaltı fikri, 16. yüzyıla kadar uzanıyor. 1620’de Hollandalı Cornelius Drebbel, kürek gücüyle çalışan bir denizaltı prototipi geliştirdi. Elbette…