Halık Bilmezse Mâlik Bilir: Yaşamın Komik Yanı ve Düşüncelerimizin Derinliği
Hayat gerçekten bir garip. Bir bakıyorsun, her şey tıkır tıkır gidiyor, bir bakıyorsun dünyada tek başına kalmışsın. Bu tür anlarda, birileri gelir ve sana şöyle der: “Halık bilmezse Mâlik bilir.” Hemen dediklerimi düşünme, önce sen de biraz kafa yorma, çünkü bu yazıda hem sana bir şeyler anlatacağım hem de içten içe kendimi daha da fazla tanıyacağım. Biraz mizah, biraz felsefe, biraz da gerçeklerle dolu bir yazı olacak. Ama söz veriyorum, sıkılmayacaksın.
Halık Bilmezse Mâlik Bilir: Ne Demek?
Öncelikle bu deyimin ne anlama geldiğini bir çözelim. “Halık bilmezse Mâlik bilir” Türkçeye Arapçadan geçmiş bir deyimdir. Deyim olarak daha çok, bir konuda bilgi sahibi olmayan ya da ilgisiz olan birinin, o konu hakkında bir çözüm bulmak için başka bir kaynağa yönelmesini anlatır. Yani basitçe söylemek gerekirse, “Bilmiyorsan, başka biri mutlaka biliyordur.”
Bunun felsefi olarak anlamı ise, bir konuda bilgi sahibi olmasan da, çözümün her zaman bir yerlerde bulunduğu gerçeğine işaret eder. Bu deyim, hayatın bazen karmaşık ve belirsiz anlarında karşımıza çıkar ve çoğu zaman o anlarda kafamızda soru işaretleri bırakır. Ama işin güzel yanı, her durumda bir çıkış yolu vardır ve bir şekilde çözüm bulunur.
Halık Bilmezse Mâlik Bilir: Günlük Hayatta Uygulama
Şimdi biraz daha günlük hayata inelim. Diyelim ki İzmir’de bir gün geçiriyorsun. Güne başladın, arkadaşlarınla buluşacaksın, güzel bir kafede oturacaksınız. Ama ne oldu? Bir şeyler ters gitmeye başladı. Sabah uyandığında alarmın çalmadı, kahveni yanlış içtin ve ondan sonra akşam yemeğini de unutup bir pizzacıyı aradın. Ama olanla da kalmadın, telefonunu kaybettin. Düşüncelerinle boğuşurken, bir anda içinden “Halık bilmezse Mâlik bilir” dedin.
Bir an için düşündün, “Acaba kaybolan telefonumu bulmak için birine danışmalı mıyım?” Ama sonra, “Yok ya, bir yolunu bulurum, ya başka bir telefonla bakarım, ya da kaybolur zaten,” diyerek kendi başına çözüm aramaya başladın. Ama sonuç değişmedi, telefon kayboldu ve sen de o günün sonunda bir şeyler yapmayı başardın. İşte bu da bir anlamda “Halık bilmezse Mâlik bilir” durumu.
Gündelik Hayatta “Halık Bilmezse Mâlik Bilir” Durumları
Sahne 1: Café’de Sipariş
Bir kafenin ortasında, arkadaşlarınla otururken sipariş verirken hep bir sıkıntı yaşarsın. “Bir latte alayım,” dediğinde garson biraz tuhaf bakar, sanki yanlış bir şey söyledin gibi. Sonra sen de düşünürsün, “Acaba lattesiz bir şey mi istesem?” Ama bir türlü aklına başka bir şey gelmez. Birden garson gelerek, “Kardeşim, sen de bu kafe kültürünü bilmiyorsun galiba, bu kadar tipik bir soru sorulmaz!” der. İşte bu noktada “Halık bilmezse Mâlik bilir” devreye girer. Çünkü o garson, seni savar. Seni yönlendirir ve sonunda latteyi doğru şekilde alırsın.
Sahne 2: Kafanda Dönüp Durduğun Düşünceler
Bir gün sırf bir konuda düşüncelerinin karmaşıklaştığını hissedip, “Bunu niye düşünüyorum ki?” diye sorarsın. İşin kötüsü, “Bu düşünceler hiçbir yere varmaz ki!” deyip kendine kahkaha atıp, normalde kimseye dert anlatmadığın bir anı hatırlarsın. Aniden aklına gelir, bir bakmışsın, “Halık bilmezse Mâlik bilir” diyerek başkalarından çözüm ararsın. O anda şunu fark edersin: Belki senin çözümünü bulamadığın her şeyin karşısında başka biri vardır, “çözümü biliyordur” diye. Ama her şeyin bir çözümü vardır değil mi?
İçimden Geçen Diyaloglar
Bazen kafamızdaki diyaloglar da komik olabilir. Öyle bir anda olursun ki, sanki herkes senin gibi bir zihinsel yolculuk yapıyor gibi hissedersin. O sırada diyaloglar şöyle gider:
Ben: “Şu an düşüncelerin mi dönüyor?”
Kendim: “Tabii dönüyor. Kim dönmüyor ki?”
Ben: “Ama bu kadarını beklemiyordum.”
Kendim: “Bazen olur, Halık bilmezse Mâlik bilir!”
İşte bunlar, düşüncelerim ve kafamdaki yolculuklar. Her ne kadar dışarıya gülerek espri yapmayı sevsem de, içimde bazen o kadar çok soru ve cevap vardır ki, insan bir noktada “Evet, çözüm her zaman bir yerlerde ama bu kadar karmaşık mı?” diye düşünmeden edemez.
Halık Bilmezse Mâlik Bilir: Bizim Gibi İnsanlar İçin
Bunu biraz daha kişiselleştirecek olursam, yaşadığım çevrede (İzmir, bildiğin gibi sıcak, dinamik, enerjik) bazen bu deyimin anlamı bambaşka olur. Hayatımda arkadaşlarım, o kadar farklı karakterlere sahipler ki. Kimisi sürekli çözüm odaklı, kimisi sadece eğlenceyi seviyor. Ama hepimizin içinde bir çözüm arayışı var. Yani aslında bu deyim, hayatın karmaşasında her birimizin birbirine bağlanabileceği bir düğümdür.
Ve bu, bazen kendimle dalga geçtiğim anlarda daha çok belirginleşir. Ne de olsa, “Halık bilmezse Mâlik bilir” demek, bazen başkalarının çözümleriyle sakinleşebilmek demek. Çünkü insan, bazen ne kadar “Her şeyi kendim yaparım” dese de, hep bir şekilde bir başkasına ihtiyaç duyar.
“Halık Bilmezse Mâlik Bilir” ve Hayatın Komik Anları
Sonuç olarak, bu deyim aslında yaşadığımız hayatta her an karşımıza çıkıyor. Hayat her zaman kolay geçmiyor, ama her zaman bir çözüm bulmak mümkün. Zihinsel olarak bazen zorlayıcı olsa da, bir noktada karşılaştığınız insanlardan, yaptığınız esprilerden ve anlık yaşadığınız komik olaylardan çıkışı bulabilirsiniz. Tıpkı “Halık bilmezse Mâlik bilir” gibi, bazen birisine danışmak, bazen de kendi içimizde cevabı bulmak gerekebilir.
Yani, bu deyimi hayatın her anına adapte edebiliriz. Ne de olsa, her şeyin bir çözümü vardır. Sadece birine sorarız, bir anı hatırlarız, ya da “Halık bilmezse Mâlik bilir!” diyerek kendimizi biraz daha hafifletiriz.
Sonuçta, arkadaşlar, hayatı ciddiye almak önemli ama bazen de komik bir açıdan bakmak gerekir. Öyle değil mi?