Evlat Ayrımı Günah Mı? Hem Ciddi Hem Komik Bir Konu Üzerine
Herkesin bir aile geçmişi vardır. Kimi aileler birbirini sever, kimi aileler birbirini sevmenin ne demek olduğunu anlamaya çalışır. Ancak bir şey var ki, birçok ailenin içinde gizli bir gerilim kaynağıdır: evlat ayrımı. Hem de bazen o kadar gizlice yapılır ki, dışarıdan bakınca hiçbir fark yokmuş gibi gözükür. Oysa içten içe, orada bir çatlak vardır. Peki, evlat ayrımı gerçekten günah mı? Yani, bir çocuğun bir diğerine göre daha az ya da fazla sevildiğini hissettirmek, büyük bir yanlış mı? İşte, tam da bu soruya yanıt ararken, bir yandan da kahkaha atmayı unutmuyorum. Çünkü bazen hayat, işte böyle absürd bir şekilde karşımıza çıkabiliyor!
Evlat Ayrımı: Ailenin “Gizli” Oyunları
Beni tanıyanlar iyi bilir; İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, sürekli espri yapan, ama bir o kadar da her şeyi fazla düşünen biriyim. Yani, gözde bir arkadaş tipiyim. “Hadi gel, sen çok ciddisin, biraz rahatla!” dedikleri zaman, “Güzel kardeşim, ciddi olmadan her şeyin öncesi yanlış olur!” diye düşünmeden duramıyorum. İşte, evlat ayrımını düşündüğümde, tıpkı o arkadaşlarımın söylediği gibi… bir yandan gülerken, bir yandan da içimden “Evet, ama bu bir şeyin işareti” diyerek kafamı karıştırıyorum.
Şöyle bir anı düşünün:
Aile Toplantısı Sahnesi
Bir akşam, büyük bir aile yemeğindeyiz. Teyzeler, amcalar, dayılar, halalar, kimisi ağır konuşuyor, kimisi şarkı söylüyor… klasik bir Türk ailesi sofrası! Ama bir bakıyorum, annem, kardeşimle göz göze geldiğinde yüzü birden yumuşuyor, o kadar tatlı gülümsüyor ki, herhalde o sırada Tarkan’la dans bile edebilirdi. Ben? Hah, ben kısacık bir bakışla “Hadi bakalım, yine ben ikinci plana atıldım” diyerek fark ediyorum. O an düşündüm: “Evlat ayrımı günah mı?” Bunu çok da dramatize etmeden, aslında çok ciddiye alıp bir köşede çözmeye çalışıyordum.
Annemin İç Sesine Kulak Verelim
– “Ahh, seninle hiç sorun yok, seninle ilgilenmek bu kadar kolay. Oğlum, sen daha büyüksün, biliyorsun.”
Bunu duyarken ağlamayacak gibi oluyorum, ama içimden şunu söylüyorum: “Hadi ya, büyüğüm diye beni savıyorsun ama gece yatağımda döne döne ‘benim evlat ayrımım yok, evlat ayrımı günah mı?’ diye düşünüyorum işte!”
Bir çocuğa, ikinci bir çocuğun gözleriyle bakmak nasıl bir his olurdu acaba?
Bu, aslında hiç de uzak olmadığımız bir durum. Evlat ayrımı, bazı ailelerde o kadar derinleşmiş ki, neredeyse “onun tabağı büyük, seninki küçük” durumlarına kadar varabiliyor. Peki, biz buna gerçekten “günah” diyebilir miyiz?
Evlat Ayrımının Arkasında Hangi Gerçekler Yatıyor?
Şimdi, ciddi ciddi bir an duralım. Evlat ayrımı yapmak, genellikle bilinçli bir hareket olmasa da, farkında olmadan yapılan bir şeydir. Ama bu noktada, evlat ayrımının günah mı olduğu sorusu başlıyor. Herkesin eşit olması gerektiği bir dünyada, anne ve babaların bilinçli olarak çocuklarını birbirine karşı daha fazla sevmesi, bir şekilde onlara daha fazla ilgi göstermesi, doğal olarak bir huzursuzluk yaratabilir. Ancak, bu “günah” demek, aslında biraz da çok basit olur.
Çünkü, ayrım yapmak ve adaletsiz davranmak evlatlar arasında çok küçük ama önemli sonuçlar doğurabilir. O yüzden “Evlat ayrımı günah mı?” sorusunun cevabı, elbette evlatlar arasında büyük farklar yaratmak, öteki çocuğu hor görmek, ona duygusal ya da maddi zarar vermek gibi durumlarda evet, kesinlikle günah olacaktır. Ama anlık bir heyecanla, fazla gösterilen bir sevgi, başka birine daha az gösterilmiş gibi bir izlenim yaratabilir. Bu, çok da öyle ciddi şekilde günah sayılacak bir şey olmayabilir. O yüzden, belki de bu ayrımı en basit şekliyle yargılamak yerine, aslında bunları dikkatlice gözlemleyip anlamaya çalışmak daha önemli olabilir.
Bir Evlat Ayrımcısına Dair Komik Diyaloglar
Aile Sohbeti:
Annem: “Ah, şu kardeşin ne kadar da akıllı. İyi bir çocuk, hem de ne kadar başarılı!”
Ben: “Evet, o her zaman akıllıdır. Ama o ‘evlat ayrımı’ var ya… O yüzden ben şu anda içinde bir ‘teorik’ ayrım olan bu yazıyı yazıyorum.”
(Arka planda annemin saf bakışları, ama farkındayım; bir yanda ‘evlat ayrımı’ günah mı diye kafası karışmış bir yetişkin var.)
Hafif Küskün Kardeşim:
Kardeşim: “Beni övüyorsun ama bana da biraz ilgi göster.”
Ben: “Aaa, ama kardeşim, biz seni hep övüyoruz. Bak, şöyle yüksek sesle: ‘Evet, sen en mükemmel evlatsın!’ Ama anca annem sevdiği gibi.”
Annem: “Aman Tanrım, nereye geldik?”
Ben: “Daha çok soru var! Evlat ayrımı günah mı? Ne kadar uzun yazabilirim?” 😅
Sonuçta Evlat Ayrımı Günah Mı?
Bundan sonra, konuyu biraz daha ciddi ele alalım. Evlat ayrımı yapmak, elbette belirli sınırlar içerisinde, farklı çocuklara farklı bir yaklaşım sergilemek anlamına gelebilir. Ancak bu farklar, bazen sadece anlık bir tepki, bazen de büyütülen bir küçük sorun olabilir. Eğer anne-baba, bilinçli bir şekilde bir çocuğuna sürekli olarak daha fazla ilgi gösteriyor ve diğerini dışlıyorsa, bu gerçekten ciddi bir meseledir.
Sonuçta, evlat ayrımı günah mı? Evet, eğer sevgi ve ilgi arasındaki fark çocuklar arasında büyüyecek şekilde artarsa, evet, bir problem var demektir. Ama bir çocuk, bir diğerinden bazen biraz daha çok ilgi görüyorsa, ya da “Biraz fazla dikkatli oldum, seni biraz ihmal ettim” diyorsa, bunu fazla büyütmek gereksiz olur.
Sonuçta, kimseyi küçük görmeden, ama her zaman biraz mizah yaparak bu soruyu sormak bence en sağlıklısı. Tabii, çok ciddi bir durum varsa, belki hepimizin biraz dikkat etmesi gerekir. Ama kesinlikle unutmayalım ki, sevgi ve ilgi, birbirinden ayrılamaz kavramlardır ve evlat ayrımı da bir noktada sevgi eksikliğinden gelir.
Neyse, yazının sonunda şunu kabul ediyorum: Ailemdeki evlat ayrımını o kadar kafaya takmaya gerek yok. Ama içimden şu şarkı hep çalıyor: “Ben de bir gün sevinirim!”