Dinde Niyet Önemli Mi?
İzmir’de bir kafede oturuyorum, yanımda kahvemi yudumlarken, dışarıdaki insanlar birbirlerine selam veriyor, arabalar vızır vızır geçiyor. Ama kafamda tek bir soru dönüyor: Dinde niyet önemli mi? Bunu kafamda takıntı yapıp düşünmeye başlıyorum. “Niyet ettim” dediğimizde gerçekten niyet ettiğimiz şeyin, sonucu değiştirdiğini düşünüyor muyuz? Yoksa bu, bir tür manevi sigorta mı?
Yani, mesela birine “Allah rızası için” dedikten sonra, o şeyin gerçekten Allah rızası için olduğunu kim bilebilir ki? Kafamda dönen düşünceleri bir an durdurup çevremdeki insanları izliyorum. Herkes bir şekilde “niyet ettim” diyor ama acaba gerçekten ne kadar anlamlı? Neyse, gelin bu soruyu biraz daha derinlemesine inceleyelim.
Niyetle Başlamak: “Ne Demek İstediğimi Bilmiyorum Ama…”
Her şey bir kahvaltı sofrasında başladı. O an da “Dinde niyet önemli mi?” sorusu kafama takıldı. Hemen düşünmeye başladım, “Neyin niyetini yapıyorum ki?” Çekmecede gözlük arayan bir arkadaşım, kahvaltıyı yapmaya başlamadan önce ‘İçtiğimiz çayı da niyetli içelim, Allah’a şükür’ dedi. O an içimden şöyle geçirdim: Ne demek istiyor bu adam?
Birisi niyet ederken, gerçekten bilinçli mi? Yoksa sadece kalıp bir şey mi söylüyor? Bir anda kafama takılan bu soruyu, kendimle dalga geçerek sorgulamaya başladım.
İç sesim: “Yani, çayı niyetli içmek… Allah’ım, bu kadar abartmaya gerek var mı? Yani, bir çayı içmeye niyet ediyorsak, gerçekten o çayın içinde bir anlam bulmamız gerekmez mi?”
“Ben İyi Niyetliyim Ama…”
Bir yandan da günlük hayatta insanların sürekli niyetli olduklarını söyleyip bazen o niyetin gerçekliğini sorguladığım anlar aklıma geldi. Niyet sadece güzel bir söz mü? Ya da arkasında gerçek bir amaç var mı? Mesela, arada sırada benden alışveriş yapıp, çantasını unutmuş gibi yaparak para isteyen insanlar, “Allah rızası için yardım eder misin?” dediklerinde içimden, “Vallahi bu kadar da niyet olmaz!” demek geçiyor.
Bir yandan da düşünüyorum: Niyet mi? Gerçekten? Ne kadar ciddi olabilir ki?
Diyalog:
Ben: “Ya birader, ben iyi niyetliyim ama o da var ya, fena niyetli.”
Arkadaşım: “Ne diyorsun sen, niyetin kimseyi ilgilendirmez ki!”
Ben: “İyi niyet, kötü sonuçlar mı doğurur?”
Arkadaşım: “Ne demek istiyorsun, birader? Hadi, sakin ol. Çayı iç, niyet yap sonra rahatla.”
Evet, gerçekten niyet meselesi öyle basit bir şey değil. İnsanlar bu işi çoğunlukla kelimelerle yapıyor ama niyetin arkasındaki asıl anlamı da göz ardı edebiliyoruz. Bu nedenle, “Dinde niyet önemli mi?” sorusu çok daha derinlere iniyor.
“Olsun, Niyet Ettim”…
Sosyal medyada “Allah rızası için, paylaş” tarzı paylaşımlar yapan insanlar da var. “Niyet ettim, şu kadar paylaşırsam birinin hayatına dokunabilirim,” diyorlar. O an, “Ya niyetin asıl amacı burada ne? Paylaşmak mı? Yoksa algı yapmak mı?” diye içimden soruyorum. Bazen samimi niyetlerle yapılan şeyler, aslında biraz da kişisel çıkar meselesine dönüşebiliyor. Ama diyelim ki, niyetimiz gerçekten iyi. Niyetli olmak, bir şeyleri değiştirebilir mi?
İç Sesim: “Yani, gerçekten niyetle bir işin Allah katında ne kadar kıymeti var? Niyet ettim deyince, işler gerçekten daha mı düzgün gider?”
Ama bir şekilde içimde bir umut var. Niyetin gücü var. Bazı şeylerin üstesinden sadece niyetle gelebiliriz, değil mi?
Niyet Ettikçe, Kafayı Takıyoruz: “Ama Ya Sonuç?”
Sonra yine kafamda dönüp duran bu “Dinde niyet önemli mi?” sorusu yine beni meşgul etmeye başlıyor. Bir şeyin niyetle yapılması, o şeyin sonucunua etki eder mi? Yani, diyelim ki çok iyi niyetliydim ama hâlâ o çay, dökülüp masaya akmışsa ne olacak? Niyet ettiğin kadar olacak mı?
Diyalog:
Ben: “Beni niyetimle değerlendiriyor musun?”
Arkadaşım: “Birader, bu kadar derinlemesine inme. Niyet ettikten sonra yapacak bir şey yok, sonuç neyse kabul et.”
Ben: “Ama ya kötü sonuçlar olursa?”
Arkadaşım: “Bazen kötü sonuçlar da bir öğrenme fırsatıdır.”
Gerçekten bazen niyet, istenilen sonucu veremeyebiliyor. Ama yine de niyet ettiğimiz şeyin bizim için bir anlam taşıması, her zaman önemli. Zaten her şey niyetle başlıyor, değil mi?
Sonuç Olarak: Niyet Gerçekten Önemli Mi?
Yani, sonuçta ne diyebiliriz? Dinde niyetin çok önemli olduğunu kabul etsek de, aynı zamanda niyetin, hareketi ve sonucu değiştirme gücünü tam olarak nasıl anlamalıyız? Niyet ettiğiniz şeyin sonunda bir aksilik olsa bile, niyetinizin samimiyeti, insanları ve hatta kendinizi daha iyi bir noktaya getirebilir.
Bazen, gerçekten niyet etmek, yolun sonuna gitmek için en önemli adım olabilir. Ama bir yandan da, niyetin sadece kalıp bir sözden ibaret olmadığını unutmayalım. Çünkü sonuçlar bazen niyetle örtüşmeyebilir, ama her şeye rağmen niyetin gücü, bir şeyleri değiştirmek için önemli bir motivasyon kaynağıdır.
Sonuçta ne olursa olsun, önemli olan niyetin gerçekliği, birini kandırmaya çalışmamak ve doğru yolda olma isteği. Gerisi, bir şekilde kendi yolunu bulur.